X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

اعتدال به مثابه روش

شنبه 9 شهریور 1392 ساعت 09:49 ب.ظ

هوالرحمان 

با انتخاب آقای روحانی به عنوان رئیس جمهور، مدتی است که بحث اعتدال گرم است. برخی سعی می کنند اعتدال را از دیدگاه و منافع خود تعبیر و تفسیر کنند. مثلا همین روزنامه "وزین" کیهان یک اعجوبه ای است در تعریف اصطلاحات سیاسی و فرهنگی در کشور، توصیه دارم یک دوره ترمینولوژی خدمت این روزنامه وزین بگذرانید. در این روزنامه گربه را هر طور به هوا پرتاب کنید باز چهارچنگولی بر می گردد روی زمین! یعنی وقتی بوی عدالت می آید شدیدا عدالت گرا هستند آن هم با طعم احمدی نژاد، وقتی اعتدال مطرح می شود سوابق اعتدال گرائیشان را به رخ می کشند و تلویحاً می گویند چون این آقای روحانی از ماست(و نه از اصلاح طلبان!) به همین دلیل است که بحث اعتدال را مطرح می کند و الا غیر از ما مگر کسی هم با این مفاهیم آشنا است؟ اصلاح طلبان که باید بروند با همان «جان هیک» این فیلسوف... نه ببخشید این عامل بیگانه ملاقات کنند. شما برای شناخت اعتدال باید خدمت ایشان برسید. بگذاریم و بگذریم...

برای فهم معنای اعتدال در شرایط سیاسی امروز کشور به نظرم باید بین هدف و روش تفاوت قائل شد. اگر هدف را از روش جدا کنید، موضوع خیلی شفاف تر می شود. دو گروه یکی به نام اصلاح طلبی و دیگری به نام اصولگرایی که هر دو بنابر اهدافی که در سر دارند در این سی سال و اندی مدتها بر سرنوشت کشور حاکم بوده اند. وقتی پای صحبت هر دو گروه می نشینی، هرکدام برای روشن شدن هویت خود سعی می کند اهداف و اصول خود را مطرح کند. ولی جالب است اگر اهداف کلیشه ای و ثبت شده در آرشیو احزاب را نگاه کنیم... خیلی خیلی تفاوت فاحشی بین گروه ها و احزاب دیده نمی شود. مثلا محور همه گروه ها و احزاب پایبندی به قانون اساسی اعلام شده است و ... پس به نظر شما این همه اختلاف از کجا ناشی می شود؟ از اهداف پس ذهن ها؟ یا از اتخاذ روشهای تند و بی مبنا؟ به نظر می رسد اکثر اختلافات بخاطر روش و شیوه یا بفرمایید سبک زندگی سیاسی افراد حاصل شده است.

به نظرم، اعتدال به مثابه ابزار و روش می تواند هم با اصلاح طلبی و هم با اصولگرایی جمع شود. اعتدالِ ابزاری خیلی به محافطه کاری هم نزدیک است. محافظه کاری خود به نوعی روش و ابزار است که در کشور ما بیشتر در ناحیه اصولگرایان دیده می شود و کمی چاشنی سیاس بودن هم دارد، ولی نباید آنرا با اعتدال گرایی خلط کرد. اعتدالِ روشی می تواند اهداف اصلاح طلبانه داشته باشد و بدون تندروی، آرام اهداف اصلاح طلبی مانند آزادی بیان و حقوق شهروندی و دموکراسی و خرافه زدایی از دین و .. را دنبال کند. از طرفی اعتدالِ روشی با اهداف اصولگرایانه هم می تواند رخ بنمایاند و آرام آرام اهداف اصولی و البته نگاه ارزشی به سنت و دین را در بین مردم جا بیاندازد. این دو البته می تواند در یک فرد هم جمع شود. فردی که بین اصولگرایی و اصلاح طلبی هردو را برگزیده و حرکت به سوی مدرنیته از طرفی و گام به سوی زنده کردن سنت را از سوی دیگر ضروری دیده است و معتقد است هر حرکتی چه به سوی سنت چه به سوی مدرنیته باید روند طبیعی خود را پیش بگیرد. دعوای سیاسی سالهای انقلاب ما بنظرم بیش از آنکه ناشی از اهداف باشد ناشی از روش ها و ابزارها است. استفاده از روشهای رادیکالی از سوی هرکس فوق العاده موجب بدبینی دیگران نسبت به اهداف و نیات افراد می شود. هر چقدر بر سر خوانش متن انقلاب که همان صحیفه امام و تاریخ انقلاب است اختلاف باشد، با رویکردی اعتدال گرایانه و روشی میانه می توان اختلاف را به حداقل ممکن رساند. این وسط البته ادعای خوانش رسمی از انقلاب و باطل انگاشتن دیگران دقیقا با رویکرد اعتدال گرایانه و برگزیدن اعتدال به مثابه روش و ابزار تعامل، سر ناسازگاری خواهد داشت. نیم نگاهی به دنیای اسلام و عرب و وجود گروه هایی مثل القاعده و سلفی تکفیری های سوریه و ... احتمالا زنگ خطری به منظور توقف نزاع های بی نتیجه داخلی و باطل انگاری دیگران باشد. طرح وحدت بین مسلمین و پذیرش تکثر عملی میان آنها و کمرنگ شدن اختلافات اگر ابتدا میان گروه های شیعه رخ ننمایاند به قطع ابتر خواهد ماند و عاقبتی جز تفرقه همیشگی برای دنیای اسلام و کشورهای منطقه نخواهد داشت. و روش این هدف چه چیزی است جز اعتدال؟

نظرات (6)
یکشنبه 10 شهریور 1392 ساعت 01:53 ب.ظ
السلام علیکم
ظاهرا جناب علی مطهری ( قابل توجه شما که سنگ ایشان را به سینه میزنید ) گفته بودند : حالا که دوران اعتدال گرایی است بهتر است فلانی و فلانی ( سران فتنه ) از حبس خانگی آزاد شوند !! عجب ! یعنی حبس آنها افراط بوده که حال که دوران اعتدال ( = حرکت بین افراط و تفریط ) است آزاد گردند ؟!
به قول طنز سیاسی دکتر سلام :
« هر جا سخن از افتضاح است نام علی مطهری می درخشد ! »
بگذریم ...
بله حق با شماست !
از نظر بنده اصولگرایی بدون افراط و اصلاح طلبی بدون تفریط میشود همان اعتدال و همان ( اصولگرای اصلاح طلب) ی میشود که رهبر معظم ( مد ظله العالی ) می فرمودند .
و هو الحق ...
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام جوان ممکن است آقای مطهری سنگ مرا به سینه بزنند ولی بنده سنگ ایشان را به سینه نمی زنم
به ایشان انتقاد دارم نه از نوع انتقاد شما
ظاهرا قرار بوده قانون فصل الخطاب باشد
سه‌شنبه 19 شهریور 1392 ساعت 11:40 ب.ظ
این وسط البته ادعای خوانش رسمی از انقلاب و باطل انگاشتن دیگران دقیقا با رویکرد اعتدال گرایانه و برگزیدن اعتدال به مثابه روش و ابزار تعامل، سر ناسازگاری خواهد داشت

به نظرم نقطه عطف یاد داشت شماست..
برخی معتقدن که اعتدال به معنی حرکت بین حق و باطله! این افراد دقیقا مخاطب چند خط آخر شما هستند
هرکه با ماست! حق و هرکه غیر ماست باطل.. مدل طراحی شده ی آقایون
امتیاز: 0 0
پاسخ:
ممنون علیرضا
جمعه 29 شهریور 1392 ساعت 01:05 ب.ظ
این کامل منطقی و سازگار با حقیقت وجودی بشر و ساختار معرفت بشری است که هر کس یقینیات خود را باور دارد و هرچه و هرچه با آن مخالف باشد را نمی تواند بپذیرد. با این اوصاف نمی دانم چگونه باید اعتدال را تعریف کرد. بنابراین فکر می کنم اعتدال روشی هم از وجهی دیگر اعتدال محتوایی است و بنابراین تعریف اعتدال آنگونه که فرمودید شدنی نخواهد بود
امتیاز: 0 0
پاسخ:
طبق دیدگاه شما آزادی و عدالت و اعتدال و خوبی و دین و ... همگی غیر قابل تعریفند شما نزدیکید به نسبیت با این احوال.
شما از شهود بین الاذهانی ظاهرا غفلت کرده اید
علاوه بر این باید عرض کنم من اعتدال را تعریف نکردم بلکه گفتم باید اعتدال را ابزار دید شاید ابزار بودن یکی از مولفه های مفهومی اعتدال هم باشد
متشکرم
شنبه 30 شهریور 1392 ساعت 12:29 ق.ظ
خیر مساله غیر قابل تعریف بودن نیست. یک مساله قابلیت تعریف است و مسالة دیگر این است که وقتی یقینی بر فرد عارض شد، دیگر غیر ار یقین خود را نه می بیند و نه صیحیح تلقی می کند. شهود بین الاذهانی هم اصلا ربطی به عرض اینجانب ندارد البته با صرف نظر از همة تشکیک هایی باید در آن روا داشت زیرا بالاخره ممکن است همین شهود بین الاذهانی در نزد من چیزی باشد و من به یقین چیزی را مشهود بین الاذهان تلقی کنم و شما چیز دیگر را
امتیاز: 0 0
پاسخ:
عرض کردم شما به نسبیت نزدیک می شوید

ماجاری یقین سر جای خود، اساسا بحث بینه و شاهد و قرینه و انسجام و صدق و غیره همگی برای تقویت یا تضعیف یک اعتقاد و یقین و ظن و گمان و غیره است و الا اگر بناست شما بر یقین خود بمانی و بنده هم، که ... .
در مورد تعریف هرچه شواهد بیشتری ارائه شود تعریف هم واضح تر است. ملاک تعریف همان ایضاح مفهومی است از ابن سینا بگیرید تا ملاصدرا و علامه
ایضاح مفهومی هم نه شخصی است که نوعی است.
یکی از مولفه های مفهومی اعتدال، ابزاری بودن آن است.
مثلا یکی از مولفه های مفهومی علم منطق ابزاری بودن آن است و...
شنبه 30 شهریور 1392 ساعت 12:19 ب.ظ
سلام
ممنون از مطلب خوب و بجای شما آقای کریمی
شایسته است که هدف، ابزار و روش و رابطه اعتدال گرایی با هر کدام بیشتر شرح داده شود
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام خیلی ممنونم
بله توجه دارم، بین روش و ابزار البته تفاوت وجود دارد. ابزار و روش هرکدام در عالم سیاست ورزی تعیین کننده است اگرچه روشها در سیستم مردمسالاری قانون مداری و تغییر از طریق رای و انتخابات و و ... است در ابزار هم از نوع تعامل با دیگرنهادهای قدرت بگیرید تا نوع عزل و نصبها و نیز نوع موضع گیریها و سخن گفتنها و گردش شفاف اطلاعات و ... می تواند ذیل بحث اعتدال بگنجد
من در این یادداشت آنچنان حساسیتی روی تفکیک بحث نداشتم و هدفم بیشتر سلبی بود.
در مورد رابطه اعتدال گرایی با هرکدام از موارد مذکور هم چون رسالت یادداشت این نبود چیزی نگفتم.
به نظرم می رسه اعتدال در اهداف یعنی گزینش اهدافی که قابلیت پیاده سازی دارد.
در روش یعنی برگزیدن روشهایی که مقبولیت دارد.
و در ابزارها هم گزینش ابزارهایی که سه هدف سرعت، دقت، عدم تنش آفرینی را به همراه داشته باشد.
البته می توان در مورد مصادیق هر کدام هم به ریز سخن گفت...

آقا فرشید، خوشحال شدم از حضورتان
سه‌شنبه 2 مهر 1392 ساعت 08:36 ق.ظ
باز تاکید می کنم یقین جایی برای قبول اندیشه دیگری نمی گذارد و الا یقین نیست و این مسالة نوعی بودن یا بین الذهانی بودن خود مبتلا به یقین شخصی است. حالا اسم این نسبیت است یا هر چیز دیگر تغییری در ارزش این اندیشه نمی دهد
امتیاز: 0 0
پاسخ:
اشکال نداره شما باز تاکید کنید.
بحث بین الاذهانی را ثبوتا عرض کردم نه اثباتا از باب ادل الدلیل
شما یقین فعلیت یافته را مد نظر قرار داده اید بله مادام؛ دام
و دوام اعم از ضرورت است پس امکان عدم دوام وجود دارد و این امکان همانی است که می تواند یقین حضرتعالی را تغییر دهد
حال با هر ابزاری که شما فرضش را بکنید: روانشناختی، جامعه شناختی، فلسفی، فیزیولوژی و ....
انتهی
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)

نام :
ایمیل :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد